De voorlopige voorziening

Een bezwaar of (hoger) beroep schort de werking van het besluit niet op. Dat is bepaald in artikel 6:16 Awb. Dat betekent dat het besluit onmiddellijk werkt, mits op de juiste wijze bekendgemaakt. Als de belanghebbende bezwaar of (hoger) beroep aantekent tegen het besluit en het noodzakelijk is dat op korte termijn de werking van het besluit wordt geschorst of anderszins een voorlopige voorziening wordt getroffen, kan de belanghebbende de voorzieningenrechter van de rechtbank of, als hoger beroep aanhangig is, de voorzitter van de Centrale Raad van Beroep vragen een voorlopige voorziening te treffen. Die voorlopige voorziening kan een schorsing van het besluit inhouden maar ook een andere voorziening. De voorzieningenrechter kan het verzoek vervolgens niet-ontvankelijk verklaren, toewijzen of afwijzen.

Voor een ontvankelijk verzoek om een voorlopige voorziening is nodig dat tegen een besluit bezwaar is ingediend bij het college of beroep is ingesteld bij de bestuursrechter. Dat betekent dat er in ieder geval een bezwaar of beroep moet lopen. Dit is de eis van formele connexiteit. Daarnaast moet de gevraagde voorziening inhoudelijk ook te maken hebben met het besluit waartegen bezwaar of beroep is ingesteld. Dit wordt wel de eis van materiële connexiteit genoemd. Als niet aan de eisen van formele en materiële connexiteit is voldaan, zal het verzoek niet-ontvankelijk worden verklaard.

Voorzieningenrechter Centrale Raad van Beroep 9 december 2021, ECLI:NL:CRVB:2021:3105.

Naast de eis van connexiteit zal ook sprake moeten zijn van een spoedeisend belang. In de rechtspraak is standaard dat van een spoedeisend belang niet snel sprake is bij een financieel geschil. In beginsel kan namelijk na afloop van de bodemzaak het bedrag waarover het geschil gaat, alsnog worden betaald, zo nodig met vergoeding van de wettelijke rente. Als er geen onomkeerbare situatie dreigt, bijvoorbeeld faillissement, of acute financiële nood is, neemt de voorzieningenrechter aan dat spoedeisend belang ontbreekt, zodat hij alleen daarom al geen voorlopige voorziening treft.

Zie bijvoorbeeld Rb. Oost-Brabant 5 juli 2019, ECLI:NL:RBOBR:2019:3968.

Als het gaat om een negatief besluit van het college (bijvoorbeeld een weigering om een voorziening op het gebied van jeugdhulp toe te kennen) is het, gelet op het karakter van de voorlopige voorziening, ook ingewikkeld om een voorziening te treffen die juist ziet op de hulp die in discussie is. Daarmee zou een onomkeerbare situatie kunnen worden gecreëerd, terwijl de voorlopige voorziening juist bedoeld is als tijdelijke maatregel. De vraag is echter of het specifieke karakter van de Jeugdwet niet zou moeten leiden tot een uitzondering op deze regel. Het gaat in de Jeugdwet altijd om kwetsbare kinderen die hulp nodig hebben. Het daadwerkelijk inzetten van hulp tijdens een procedure hoeft niet per definitie een onomkeerbare situatie op te leveren. Als achteraf blijkt dat de hulp terecht is geweigerd door het college, kan de hulp uiteraard worden stopgezet. Gelet op de lange duur van bezwaar- en beroepsprocedures zou het middel van een voorlopige voorziening best meer mogen worden ingezet.