Beëindigen van de uitkering op verzoek?

Vraag

Een cliënte van mij heeft aangegeven geen uitkering meer te willen ontvangen. Maar volgens mij heeft ze nog gewoon recht op bijstand. Moet ik dan toch gewoon de uitkering beëindigen? En op grond van welk artikel moet dat dan? Ik kan hierover in de Participatiewet niets vinden.

Antwoord

Ja, u moet de uitkering beëindigen. De wettelijke grondslag voor het beëindigen van het recht op bijstand vormen de artikelen 43 en 44 Pw.

Uitleg

Bij beëindigen gaat het om het stoppen van het recht op bijstand per datum van het primaire besluit of een datum in de toekomst (hoewel dat laatste risicovol is, aangezien je dan een voorschot neemt op toekomstige ontwikkelingen). In de Participatiewet wordt inderdaad niet met zoveel woorden aangegeven dat het college een uitkering kan beëindigen. Er is in artikel 54 Pw natuurlijk wel geregeld hoe het college het recht op bijstand kan/moet intrekken. Maar bij intrekken gaat het om het ongedaan maken van het recht op bijstand tegen een datum in het verleden.

De CRvB heeft evenwel geoordeeld dat, bij gebreke van een expliciete beëindigingsbevoegdheid in de wet, deze gevonden kan worden in de bepalingen die het toekennen regelen. De bevoegdheid om het recht op bijstand toe te kennen impliceert de bevoegdheid om het recht op bijstand te beëindigen als er niet langer aan de voorwaarden voor het recht wordt voldaan (CRvB 20 juni 2006, ECLI:NL:CRVB:2006:AX9263). En aangezien het recht op bijstand op aanvraag wordt vastgesteld, dient het college aan het verzoek om beëindiging gehoor te geven. (Tenzij er sprake zou zijn van een met artikel 43 lid 2 Pw vergelijkbare situatie waarin slechts één van beide gehuwden tegen de wens (en het belang) van de ander om de beëindiging heeft gevraagd.) De aanvraag vervalt dan als het ware.

De vraag of betrokkene nog in bijstandsbehoevende omstandigheden verkeert als bedoeld in artikel 11 en 19 Pw is dan niet meer van belang. Het is wel zo dat als iemand ineens geen bijstand meer wil ontvangen, zonder dat hij daar een logische verklaring voor geeft (werk gevonden, (rijke) partner aan de haak geslagen, erfenis ontvangen), dit een aanleiding kan zijn om eens nader te onderzoeken waarom hij zonder bijstand kan en of hij misschien wel al langer zonder bijstand had gekund. (Maar dat ter zijde, want er is hier geen reden om vooruit te lopen op de resultaten van een onderzoek dat nog moet beginnen.)

In de praktijk komt ‘echte’ beëindiging overigens maar weinig voor, aangezien de datum waarop de bijstand stopt doorgaans al verstreken is op het moment dat het college het besluit neemt. Mocht dat in dit geval ook zo zijn, dan dient het recht op bijstand te worden ingetrokken op grond van art. 54 lid 3 (tweede zin) Pw. Ook hier geldt dat het feit dat betrokkene zelf geen uitkering meer wil, afdoende materiële grond is om haar bijstand te stoppen.