Verplicht melden van gegevens die gemeente ook zelf had kunnen vinden?

Vraag

Een cliënte van ons heeft een inwonende zoon. De zoon studeerde voorheen, maar heeft sinds een half jaar zelf ook een bijstandsuitkering, waardoor op cliënte de kostendelersnorm van toepassing is geworden. Wij hebben haar uitkering echter toen niet aangepast. We vragen ons nu af of mevrouw zelf ook had moeten melden dat haar zoon bijstand had aangevraagd? Cliënte vindt dat zij ons hoe dan ook niet op het inwonen van haar zoon had hoeven wijzen, omdat hij keurig in de BRP staat ingeschreven. En in elk geval vindt zij dat, nu zij dacht dat inschrijving in de BRP voldoende was, zij niet opzettelijk haar inlichtingenplicht niet is nagekomen.

Antwoord

Cliënte heeft haar inlichtingenplicht geschonden door niet uit zichzelf te melden dat haar zoon niet langer studeerde.

Uitleg

De inlichtingenplicht van artikel 17 lid 1 Pw maakt dat een bijstandsgerechtigde zelf alle relevante gegevens moet melden. Daarbij kan hij wel gebruikmaken van derden die namens hem de inlichtingen doorgeven. Maar uit de vraag blijkt niet dat dit hier aan de orde is. De zoon heeft alleen zelf bijstand aangevraagd (en gekregen). Op basis daarvan had de gemeente misschien wel kunnen weten dat mevrouw onder de kostendelersnorm zou moeten vallen, maar dit feit maakt niet dat zij aan haar inlichtingenplicht heeft voldaan. Daarvoor had er een duidelijke melding in het kader van haar eigen uitkering moeten plaatsvinden (CRvB 7 augustus 2018, ECLI:NL:CRVB:2018:2461).

Ook het feit dat de zoon op haar adres stond ingeschreven, maakt niet dat mevrouw wel aan haar inlichtingenplicht heeft voldaan. Op grond van artikel 4 Regeling uitzondering inlichtingenplicht hoeft een bijstandsgerechtigde sinds 1 juni 2017 gegevens die correct zijn doorgegeven aan de BRP niet langer nog eens aan de gemeente te melden in het kader van de bijstandsuitkering. Het gaat hier echter in wezen niet om de inwoning van de zoon – die was immers al bekend – maar om het feit dat de zoon niet langer studeerde en daardoor niet langer viel onder uitzonderingen van artikel 19a lid 1 onder d Pw. Zodra mevrouw op de hoogte was van het feit dat haar zoon met zijn studie was gestopt, had zij dit aan de gemeente moeten melden.

De vraag of de inlichtingenplicht is geschonden moet objectief worden beoordeeld; het is daarom niet van belang of de bijstandsontvanger al dan niet opzettelijk de inlichtingenplicht heeft geschonden (CRvB 19 juni 2012, ECLI:NL:CRVB:2012:BX1134). Het gaat erom dat betrokkene bepaalde informatie had en redelijkerwijs had moeten begrijpen dat die relevant kon zijn voor het recht op bijstand.

NB: In het kader van het opleggen van een bestuurlijke boete wegens het niet nakomen van de inlichtingenplicht, is de vraag of er sprake is van opzet wel van belang. De hoogte van de boete wordt immers nader afgestemd op de mate van verwijtbaarheid.