Van beroep uitgesloten besluiten

Artikel 8:3
Awb bepaalt dat geen beroep kan worden ingesteld tegen de vaststelling van een algemeen verbindend voorschrift en evenmin tegen een beleidsregel. Dat betekent dat iemand bijvoorbeeld geen beroep kan instellen tegen de vaststelling van de gemeentelijke verordening jeugdhulp als hij het met die verordening niet eens is. Dat wil overigens niet zeggen dat die verordening nooit ter discussie kan komen te staan. Als een voorziening op het gebied van jeugdhulp namelijk niet wordt toegekend staat daartegen wel beroep open. Tegen de weigering een voorziening op het gebied van jeugdhulp te treffen staat immers beroep open. In het kader van het beroep tegen dat besluit kan degene die beroep instelt ook aanvoeren dat de gemeentelijke verordening niet deugt. Het is dan aan de rechter om daarover een oordeel te vellen.

Voor een voorbeeld: zie Rb. Overijssel 30 december 2016, ECLI:NL:RBOVE:2016:5199.

Artikel 8:5
Awb bepaalt dat geen beroep kan worden ingesteld tegen besluiten als bedoeld in artikel 1 van de Bevoegdheidsregeling bestuursrechtspraak. In dat artikel is onder meer bepaald dat tegen besluiten, genomen op grond van titel 14, afdeling 4 van het Burgerlijk Wetboek geen beroep openstaat. Deze afdeling gaat over de ondertoezichtstelling. Een voorbeeld van een besluit betreft de schriftelijke aanwijzing door een gecertificeerde instelling, die al eerder aan de orde is geweest. Daartegen staat dus geen bestuursrechtelijk beroep open, hoewel wel sprake is van een besluit, genomen door een bestuursorgaan, namelijk de gecertificeerde instelling. Is degene tot wie het besluit is gericht het niet eens met het besluit dan kan die persoon de kinderrechter verzoeken om vervallenverklaring van de schriftelijke aanwijzing. Er staat dus wel een rechtsmiddel open, maar niet bij de bestuursrechter maar bij de civiele rechter.

Op grond van de Bevoegdheidsregeling bestuursrechtspraak staat geen beroep open tegen een besluit als bedoeld in artikel 2.3 Jeugdwet voor zover dat besluit betrekking heeft op de gesloten plaatsing van jeugdigen als bedoeld in artikel 6.1.2, vijfde lid, Jeugdwet. Een dergelijk verleningsbesluit kan bij de kinderrechter worden bestreden, tegelijk met de beslissing over de machtiging uithuisplaatsing. De wetgever heeft het onwenselijk geacht dat een verleningsbesluit, los van de beslissing over de machtiging tot uithuisplaatsing, wordt beoordeeld door de bestuursrechter.

In het geval van een ondertoezichtstelling, gecombineerd met een machtiging tot uithuisplaatsing (niet gesloten in een instelling, maar bijvoorbeeld bij een pleeggezin of gezinshuis), is op grond van artikel 1:265b BW een verleningsbesluit van het college ex artikel 2.3 Jeugdwet nodig. Het zou logisch zijn dat de wetgever beroep tegen dit besluit eveneens expliciet in de Bevoegdheidsregeling bestuursrechtspraak zou uitsluiten. Dat is echter niet gebeurd. Betekent dit dat een verleningsbesluit in zo’n geval wel bij de bestuursrechter kan worden aangevochten?

De Centrale Raad van Beroep overwoog in een hem voorgelegde zaak dat het nooit de bedoeling van de wetgever is geweest dat de bestuursrechter oordeelt over besluiten tot uithuisplaatsing van minderjarigen in het kader van een ondertoezichtstelling, en dat een beoordeling van dit soort besluiten door de bestuursrechter evenmin past in het rondom deze besluiten gecreëerde systeem van rechtsbescherming waarin de kinderrechter een centrale rol had en heeft. Het enkele feit dat het verleningsbesluit van het college niet afzonderlijk in de Bevoegdheidsregeling bestuursrechtspraak is vermeld, kan niet meebrengen dat tegen dit besluit, voor zover dit strekt tot uithuisplaatsing van een minderjarige in het kader van een door de kinderrechter uitgesproken ondertoezichtstelling, beroep bij de bestuursrechter openstaat.

CRVB 19 juni 2019, ECLI:NL:CRVB:2019:2031.

De uitspraak geldt overigens nog maar korte tijd: de verplichting tot het nemen van een verleningsbeschikking als bedoeld in artikel 6.1.2, vijfde lid, Jeugdwet en die van artikel 1:265b BW zal binnen afzienbare tijd worden geschrapt.

TK 2020-2021, 35 833, nr. 2.