Nazomeren met de Wmo 2015: een les uit de zomer voor het zorgvuldig verlenen van maatwerkvoorzieningen

Waar ging de zaak over?

Twee samenwonende cliënten die in het verleden geconfronteerd zijn met verslaving en detentie en waarvan hun dochter uit huis is geplaatst, ontvangen van het college van de gemeente Heerlen al jaren maatschappelijke ondersteuning in de vorm van maatwerkvoorzieningen voor begeleiding en dagopvang. Omdat de cliënten volgens het college voor de dagopvang gebruik konden gaan maken van een algemene voorziening, is de maatwerkvoorziening voor dagopvang vanaf 1 mei 2018 geweigerd. In beroep en hoger beroep gaat het over de verwijzing van de cliënten naar een algemene voorziening voor dagopvang.

Welke lessen voor de praktijk kunnen er uit de uitspraak getrokken worden?

De rechtbank en de Centrale Raad van Beroep verklaren het beroep van de cliënten gegrond en dragen het college op om een nieuw besluit op bezwaar te nemen. In de kern genomen omdat het onderzoek naar de passendheid van een algemene voorziening onzorgvuldig is geweest. Uit de uitspraak kunnen voor de praktijk specifiek drie lessen worden getrokken voor het onderzoek naar de passendheid van een algemene voorziening:

1. Doorloop het stappenplan volledig. (2)

Het college was in dit geval meteen overgegaan tot het beantwoorden van de vraag of een beroep mogelijk was op een algemene voorziening (stap 4), zonder (voldoende) onderzoek te doen naar de hulpvraag, de ondervonden problemen bij de zelfredzaamheid en participatie en de ondersteuning die naar aard en omvang nodig is om daaraan een passende bijdrage te leveren (stap 1 tot en met 3). De vraag of een algemene voorziening een passende bijdrage levert kan alleen worden beantwoord als de situatie van een cliënt volledig in kaart is gebracht (lees: ook de stappen 1 tot en met 3 uit het stappenplan zijn doorlopen).

2. Nader onderzoek naar de passendheid van een algemene voorziening is soms nodig.

Afhankelijk van de situatie kan extra onderzoek nodig zijn om de passendheid van een algemene voorziening te kunnen beoordelen. In dit geval verkeerden de cliënten in een kwetsbare en complexe situatie waarin het bestaande wankele evenwicht eenvoudig kon worden verstoord. Bovendien heeft een medewerker van de beoogde organisatie voor dagopvang zich afgevraagd of een overstap niet zal leiden tot een terugval van de cliënten. Onder die omstandigheden had een nader onderzoek uitgevoerd moeten worden. Let dus op of er redenen bestaan om extra kritisch te kijken naar de passendheid van een algemene voorziening.

3. Doorschuiven van de concrete invulling van de algemene voorziening is niet mogelijk.

In dit geval zouden de cliënten pas na de verwijzing naar de algemene voorziening horen waar en op welke wijze invulling gegeven zou worden aan de dagopvang. Om de vraag te kunnen beantwoorden of een algemene voorziening passend is moet duidelijk zijn welke concrete algemene voorziening de gemeente zal gaan realiseren.

Zie: ECLI:NL:CRVB:2022:1430

Zie: ECLI:NL:CRVB:2018:819