Bezit van een eigen woning

Voor het vermogen in de eigen woning (de overwaarde) gelden aparte regels. In art. 50 Pw is bepaald dat het enkele bezit van een woning met een overwaarde geen belemmering hoeft te zijn voor bijstandsverlening, als verdere bezwaring of tegeldemaking in redelijkheid niet kan worden verlangd. Bij een overwaarde van bijvoorbeeld € 60.000 kan verdere bezwaring of tegeldemaking in redelijkheid niet worden verlangd. Bij een overwaarde van bijvoorbeeld meer dan € 300.000 ligt dat anders. Een exacte grens kan niet worden gegeven en moet beoordeeld worden aan de hand van alle feiten en omstandigheden (voor een voorbeeld zie uitspraak CRvB 24 april 2012, ECLI:NL:CRVB:2012:BW5106).

Hoe wordt in een dergelijke situatie gehandeld?

Eerst wordt de vrije verkoopwaarde vastgesteld. Dit kan door een erkende makelaar/taxateur worden gedaan of aan de hand van de actuele WOZ-waarde.

Op deze vrije verkoopwaarde worden alle op de woning rustende schulden in mindering gebracht. Het verschil tussen de vrije verkoopwaarde en de op de woning rustende schulden is de overwaarde. Stel dat de vrije verkoopwaarde € 200.000 is en er een hypotheek op rust van € 120.000, dan is de overwaarde € 80.000.

Op het vermogen dat gebonden is in de eigen woning geldt een aparte vrijlating van € 64.100 (bedrag geldt per 1 januari 2023).

Het restant bedraagt € 80.000 – € 64.100 = € 15.900. Dit bedrag vormt geen belemmering voor het recht op uitkering, maar heeft wel invloed op de vorm van de algemene bijstand. Op grond van art. 50 Pw is de gemeente dan verplicht de algemene bijstand tot dit bedrag in de vorm van een geldlening te verstrekken. De gemeente kan voor dit bedrag een krediethypotheek vestigen voor meer zekerheid om de geldlening ook terug te krijgen. Als de uitkering stopt of de woning wordt verkocht, dan moet de geldlening worden terugbetaald. Voor meer informatie over geldlening en krediethypotheek, zie hoofdstuk 9 Vormen van bijstand.

Let op: als iemand een woning als tweede woning heeft, bijvoorbeeld een vakantiehuisje in Nederland of een woning in het buitenland, dan is de extra vermogensvrijlating van art. 50 Pw niet van toepassing en telt de volledige waarde mee als vermogen.