Rotterdammers kopen planken voor nieuwe Luchtsingel, fans betalen film ‘Valentino’ van Najib Amhali en burgers financieren onderzoek Brenno de Winter naar OV-chipkaart. Zomaar drie voorbeelden van crowdfunding. In Nederland is deze vorm van financiering in opkomst. In de eerste helft van 2014 werd in Nederland voor 23 miljoen euro via crowdfunding opgehaald. Met het oog op een terugtredende overheid zullen steeds meer burgers binnen nu en een paar jaar hun heil zoeken in crowdfunding. Daarom in dit artikel een eerste introductie in crowdfunding.
Wat is het?
‘Crowdfunding representeert de mogelijkheid om voor een bepaald project via een open oproep - met behulp van het internet - een vooraf bepaalde hoeveelheid financiële middelen te vergaren van een ongedefinieerd (en groot) netwerk van mensen, in ruil voor een immateriële, dan wel materiële beloning (Vliet, 2011).’ In de eerste helft van 2014 werd in Nederland voor 23 miljoen euro via crowdfunding opgehaald. In totaal werden daarmee meer dan 900 projecten en ondernemingen succesvol gefinancierd. Hiermee groeit crowdfunding opnieuw aanzienlijk. Dat blijkt uit onderzoek van crowdfunding adviesbureau Douw&Koren.
Welke vormen bestaan er?
Er bestaan vier vormen van crowdfunding:
Donatiegebaseerde crowdfunding: crowdfunders doneren een bedrag zonder dat zij enige vergoeding of andere vorm van beloning krijgen.
Beloninggebaseerde crowdfunding: crowdfunders krijgen een kleine beloning voor hun bijdrage, zoals bijvoorbeeld tickets voor een voorstelling, een cd of boek. Belangrijk is dat de waarde van de beloning vele malen kleiner is dan het geldbedrag dat de crowdfunder bijdraagt.
Leninggebaseerde crowdfunding: crowdfunders ontvangen een periodieke vergoeding voor hun bijdrage en zullen uiteindelijk ook hun oorspronkelijke inleg volledig terugbetaald krijgen.
Aandelengebaseerde crowdfunding : crowdfunders ontvangen een financiële vergoeding die afhankelijk is van de omzet of winst die wordt behaald.
Hoe het werkt?
Een initiatiefnemer met een kapitaalbehoefte presenteert zijn investeringsdoel en plan via een bestaand online crowdfunding platform beheerd door een provider. Individuen in de ‘crowd’ (iedereen die mogelijkerwijs in aanmerking komt om te investeren/lenen) kunnen vervolgens door middel van kleine leningen, investeringen of donaties een stukje bijdragen aan het vervullen van de totale kredietbehoefte van deze ondernemer. Wanneer genoeg investeerders binnen een bepaalde tijd hebben aangegeven in de initiatiefnemer te willen investeren, zorgt de beheerder van het platform dat er transacties plaatsvinden van de investeerders naar de bewuste ondernemer. Wanneer de transacties zijn voltooid, gaat de initiatiefnemer aan de slag en informeert hij zijn investeerders over de voortgang van zijn project. Op vooraf bepaalde tijd zorgt vervolgens de beheerder van het platform ervoor dat het eventuele rendement op de investering volgens vooraf gemaakte afspraken aan de investeerders wordt uitgekeerd.
Wat zijn de succesfactoren?
Drie kritieke succesfactoren voor crowdfunding zijn:
Urgentie: zorg voor voldoende druk om het geld binnen te halen. Hoe korter de doorlooptijd, des te groter is dat een project succesvol gefinancierd wordt.
Storytelling: het project moet een hoge gunfactor hebben. Mensen investeren in een project omdat het aansluit op hun belevingswereld. Zorg daarom voor een inspirerend en eenvoudig door te vertellen verhaal waar mensen enthousiast van worden.
Communicatie: benader je eigen achterban en houdt ze actief op de hoogte via sociale media. Vergeet ook niet om het project offline te promoten.
Voorbeelden sociaal domein
Een aantal actuele voorbeelden van crowdfunding in het sociaal domein zijn:
