Ooit ben ik gezwicht voor het door Zwitserleven in het vooruitzicht gestelde visioen van een onbezorgde oude dag. Helaas bleek de werkelijkheid anders en nu ligt mijn hypotheek bij een andere bank op een heel wat minder tropisch strand te verwaaien. De herinnering aan dat optimistische gevoel kwam onstuitbaar op toen ik een Ronde-Tafelgesprek (een ‘RTG’) bezocht in de prachtige raadszaal in mijn gemeente.
De raadsleden en wethouder gingen ervoor, de voorzitter wees iedereen rustig en geduldig op rol en positie en tien maatschappelijke organisaties kwamen inspreken op de verordening in het sociaal domein.
De gemeente had haar verstrekkingenbeleid maatschappelijke ondersteuning goed op orde. Ik zag rolstoelen van bijna kathedraalachtige afmetingen en een forse hulphond, die vriendelijk kwispelend zijn plekje zocht. En de mevrouw die namens de ouderenbond verscheen, was inderdaad prachtig oud geworden.
Overlaten aan experts
De inspraakronde begon. De insprekers klaagden over een wat ongelukkige communicatie met de gemeente. Zo was er een brief verstuurd aan een groep lvb’ers met het vriendelijke verzoek de gemeente te bellen. Een weinig zinvol verzoek, legde de begeleidster ons uit, want haar bewoners zijn niet in staat te lezen, noch te bellen. Een enkele inspreker had geen tijd gehad de stukken te lezen en sloot zich daarom bij de vorige spreker aan. De mijnheer die namens de jeugdzorg kwam, was vooral erg bang dat de gemeente zich inhoudelijk met zijn werk zou gaan bemoeien. Het voornemen van het college om de huisartsenroute onder haar controle te brengen, sprak hem helemaal niet aan. Men moest alles vooral aan de ware experts (de jeugdzorg) overlaten.
Kortom: de vergadering stevende af op een rustig en voorspelbaar einde. Tot de mevrouw van de ggz-cliëntenraad het woord kreeg. Ze had even een aanloopje nodig, maar daarna volgde een betoog over de dagopvang voor haar en tweehonderd andere cliënten die binnenkort gaat sluiten, want de gemeente kiest voor bezuinigingen op deze zorg. Alle cliënten moeten daardoor aan andere begeleiders wennen. De mevrouw probeerde ons met veel overtuiging haar nood uit te leggen. Want de begeleiders die ze nu had, waren lief, ze kenden de bezoekers goed en ze wisten daarom precies welke medicijnen iemand nodig heeft die ‘een beetje psychotisch’ wordt.
Rug tegen de muur
Helaas had de wethouder slecht nieuws voor haar. En niet alleen voor haar, ook voor het SGP-raadslid dat zich zorgen maakt over de identiteitsgebonden dagbesteding voor zijn achterban en ook voor alle cliëntenraden die zich zorgen maken over het stapelingseffect van de eigen bijdragen en de toekenning van hulpmiddelen. We moesten begrijpen dat de gemeente als gevolg van de bezuinigingen ook met de rug tegen de muur staat. Alle al dan niet vermeende tekorten in de verordening bleken het gevolg te zijn van het Rijksbeleid.
Is dit nu de bedoelde uitkomst van alle transities? Een gemeente als deskundige belangenafweger, die krachtig opkomt voor haar lokale bevolking, wier noden ze goed kent, maar die uiteindelijk niet in staat is de zwakste burgers goed te helpen? Mijn feestelijke Zwitserlevengevoel nam in rap tempo af. De hulphond had die conclusie al eerder getrokken. Hij begon onrustig rond te lopen. Lang voordat het Ronde-Tafelgesprek ten einde kwam, hadden hij en zijn baasje de raadszaal verlaten.
