De zorgcontracten die gemeenten met zorginstellingen afsluiten, tonen forse bezuinigingen. Veel forser dan verwacht en beloofd. Dat concluderen drie experts die dagelijks betrokken zijn bij de aanbestedingen vanavond in Nieuwsuur.
Zorgaanbieders voor dagbesteding, begeleiding en jeugdhulp krijgen volgend jaar veel minder geld, maar moeten wel dezelfde zorg blijven leveren. Dat is onmogelijk aldus de betrokken adviseurs.
Over twee maanden gaan veel zorgtaken over naar de gemeenten, maar in veel gemeenten zijn de aanbestedingsprocedures nog in volle gang. Naar schatting een derde van de contracten is getekend, een derde zit in de eindfase en de rest loopt achter. Volgens adviseurs Tim Robbe en Ben Bugter gaat het zo traag omdat de cijfers niet kloppen.
Bugter: "Gemeenten krijgen cijfers van het Rijk maar ook van zorginstellingen over het aantal cliënten en die cijfers matchen niet. Als je niet weet voor hoeveel mensen je zorg moet inkopen, weet je niet of je uitkomt met het budget." Volgens adviseur Astrid Buis wordt er momenteel alleen flink bezuinigd en zijn gemeenten niet bezig met het ontwikkelen en verbeteren van de zorg.
Volgend jaar is de korting op het landelijke budget voor dagbesteding en begeleiding 11 procent. Maar de zorgaanbieders krijgen nu kortingen voorgeschoteld van gemiddeld 25 procent. In sommige gemeenten loopt de korting bij de zorginkoop op tot 50 procent. Het landelijk budget voor jeugdhulp is volgend jaar met slecht 3 procent gekort. Maar in de praktijk is daar niets van te merken, zeggen de experts.
Instellingen krijgen tariefskortingen van 6 procent oplopend tot 20 procent. Voor de hoge kortingen zijn uiteenlopende redenen. Gemeenten krijgen te weinig budget van het Rijk voor het hoge aantal cliënten waarvoor ze zorg moeten inkopen en gemeenten gebruiken een deel van het zorggeld voor het formeren van onder meer wijkteams, transitiekosten, innovatiekosten en monitoring.
In een paar jaar tijd bezuinigt het kabinet tussen de 3 a 4 miljard op de langdurige zorg. In april van dit jaar, niet toevallig net voordat de Kamer de Wet Maatschappelijke Ondersteuning behandelt, worden de bezuinigingen iets verzacht.
De coalitie samen met de drie constructieve partijen (D66, CU, SGP) trekken alsnog 360 miljoen uit die de ergste klappen in 2015 op moeten vangen. Door dit zorgakkoord wordt volgend jaar officieel maar 11 procent gekort op het budget en niet 25 procent. Dit noemt Den Haag 'de zachte landing'. "Die zachte landing stelt niets, helemaal niets voor", aldus onderhandelingsadviseur Tim Robbe. Robbe is betrokken bij de aanbestedingen van 100 van de 400 gemeenten.
Deze zomer gaven het ministerie van Volksgezondheid en de Vereniging Nederlandse Gemeenten opdracht voor onderzoek naar het inkoopproces. De centrale vraag was of gemeenten erin slagen de continuïteit van zorg te bieden binnen de wettelijke en financiële kaders? Dat onderzoek toont aan dat de kortingspercentages bij de geïnterviewde gemeenten opliepen tot 35 procent.
Alhoewel het onderzoek al begin september is afgerond, is de Tweede Kamer hier niet over geïnformeerd door het ministerie van VWS.
Gevolgen voor de cliënten zullen niet uitblijven. Zorgorganisaties moeten flink inkrimpen en mensen ontslaan. Staatssecretaris van Rijn zegt dat de continuïteit van zorg volgend jaar gegarandeerd is. Maar er zijn nog veel onzekerheden. Volgens de adviseurs die Nieuwsuur spreekt, zijn de contracten die nu worden gesloten geen garantie dat alles vanaf 1 januari goed zal gaan.
"We weten niet wat de contracten gaan betekenen voor de cliënten. Hoeveel uren zorg houden zij? 403 Gemeenten hebben straks rammelende contracten", aldus Tim Robbe. Ben Bugter: "Zorginstellingen moeten wel die rammelende contracten tekenen, en hopen dat het goed komt in de loop van volgend jaar. Voor instellingen is het slikken of stikken: teken je niet, dan ga je sowieso failliet."
ChristenUnie-lid Carla Dik-Faber: "Ik ben verontwaardigd over het feit dat er gemeenten zijn die tot 50 procent of meer korten op dagbesteding. Deze gemeenten gaan daarmee in tegen de kaders en de ruimte die mede door inzet van de ChristenUnie in de Kamer is ontstaan, recent nog in een motie van mijn hand."
"Ik roep de gemeenteraadsleden op hun wethouder dicht op de huid te zitten als het gaat om toegang tot dagbesteding. De afspraken zijn glashelder, namelijk continuïteit van zorg en een passend aanbod voor mensen die zorg nodig hebben. In de Kamer ga ik daar de staatssecretaris aan houden." Het ministerie van Volksgezondheid wil op dit moment geen commentaar geven.
Vragen of opmerkingen? Mail: Judith.Pennarts@Nieuwsuur.nl
Nieuwsuur
'De cijfers kloppen niet', aldus adviseur Tim Robbe
