Positieve evaluatie inspecties: in de jeugdzorgplus is de afgelopen jaren veel bereikt

n 2008 ontstond het eerste aanbod van jeugdzorgplus voor jongeren met zeer zware gedragsproblemen. Hun problematiek is dermate ernstig, dat het voor hun behandeling nodig is dat zij in hun vrijheid kunnen worden beperkt. Vóór die tijd kwam het regelmatig voor dat deze jongeren terecht kwamen in een justitiële jeugdinrichting.

Toezicht
Aangezien de nieuwe vorm van jeugdzorg in opbouw was, werd het toezicht stapsgewijs ingericht. Stap 1 was gericht op de rechtspositie, stap 2 op het leefklimaat en de samenwerking met de school en stap 3 op het behandeltraject van de jongeren. Stap 1 werd uitgevoerd door de Inspectie Jeugdzorg, stap 2 door de inspecties Jeugdzorg en Onderwijs en stap 3 door de inspecties Jeugdzorg, Onderwijs en Gezondheidszorg. Uitgangspunt vormde het Kwaliteitskader Gesloten Jeugdzorg, dat werd opgesteld door de sector in samenwerking met de inspectie.

Terugblik
De sector jeugdzorgplus heeft zich in de afgelopen zes jaar verder versterkt en de instellingen en scholen leveren steeds meer de zorg en het onderwijs die bij de start in 2008 beoogd werden. Zo hebben de instellingen en scholen hard gewerkt, van elkaar geleerd en is er veel bereikt. Het beeld van de inspecties over de sector is steeds positiever geworden. Gezamenlijkheid is voor de instellingen en de scholen nu de norm. Jongeren krijgen een individuele behandeling en instellingen bieden maatwerk bij het toepassen van vrijheidsbeperkende maatregelen, het inzetten van verlof en het inzetten van onderdelen van het dagprogramma. Jongeren gaan in de meeste gevallen binnen twee werkdagen na de start in de instelling naar school en er is nauwelijks meer lesuitval op de scholen. Gezinnen worden betrokken bij de behandeling en onderwijs en arbeidstoeleiding hebben een belangrijke rol. Jongeren worden door de instellingen en scholen voor jeugdzorgplus binnen de trajectaanpak voorbereid op een vervolgstap richting een zo zelfstandig mogelijk leven buiten de geslotenheid.
De inspecties zijn van oordeel dat de jeugdzorgplus instellingen en de scholen aan jongeren die in de toekomst een zwaardere vorm van gespecialiseerde jeugdhulp nodig hebben adequate zorg en onderwijs kunnen bieden.

Knelpunten
Nog resterende knelpunten voor de sector jeugdzorgplus zijn:

• Ondanks alle inzet kan een jongere na verblijf in de jeugdzorgplus niet altijd direct doorstromen naar de meest passende verblijfplaats of onderwijssituatie;

• Hoewel het streven is gericht op een zo kort mogelijke verblijfsduur, is het verblijf voor een specifieke groep – zoals bijvoorbeeld de groep jongeren met een lichte verstandelijke beperking - wellicht te kort; om de benodigde verblijfsduur goed in kaart te brengen zijn resultaatmetingen zoals de Monitor Jeugdzorgplus van groot belang;

• Hoewel scholen streven naar een breed aanbod, is dit niet altijd te realiseren. In combinatie met de wisselende en soms onvoorspelbare verblijfsduur van de jongeren maakt dit de kwaliteit van het onderwijsaanbod kwetsbaar.

Verwachtingen

De inspecties verwachten van de instellingen en scholen voor jeugdzorgplus:

• dat zij verdere verbeteringen op basis van het toetsingskader stap 3 doorvoeren;

• dat zij er in overleg met Jeugdzorg Nederland voor zorgen dat de Monitor Jeugdzorgplus op korte termijn bruikbare uitkomsten oplevert, op basis waarvan zij verdere verbeteringen doorvoeren;

• dat zij zich blijven inspannen en blijven investeren om de geconstateerde knelpunten op te lossen.

Daarnaast verwachten de inspecties van de colleges van burgemeester en wethouders en de bewindslieden van VWS en OCW dat zij het realiseren van bovenstaande verbeteringen zullen bevorderen.

Download: 

Eindrapportage toezicht jeugdzorgplus