Menu

Filter op
content
PONT Zorg&Sociaal

0

Tweede Kamer wil pgb-bemiddelingsbureaus verbieden: wat betekent dit voor gemeenten?

De Tweede Kamer wil een verbod op bemiddelingsbureaus die diensten aanbieden rond het persoonsgebonden budget (pgb). Een motie van VVD-Kamerlid Hilde Wendel, medeondertekend door Corrie van Brenk (50PLUS) en Ingrid Coenradie (JA21), is op 27 oktober aangenomen. De Kamer wil daarmee zorgfraude tegengaan en voorkomen dat commerciële partijen verdienen aan het zorgbudget van kwetsbare mensen. Arbeidsbemiddeling wordt uitgezonderd van het voorgestelde verbod. Voor gemeenten en budgethouders verandert er voorlopig nog niets: het kabinet moet de motie eerst uitwerken.

Redactie PONT | Zorg & Sociaal 30 October 2026

Zorgen over zorgfraude

De motie werd op 14 oktober ingediend tijdens het tweeminutendebat over goed bestuur en toezicht in de zorg. Volgens de indieners zijn er steeds meer pgb-bemiddelingsbureaus die structureel geld verdienen aan budgethouders en zorgverleners. Daarbij wijzen zij op criminaliteit en zorgfraude.

Het persoonsgebonden budget is bedoeld om mensen die zorg of ondersteuning nodig hebben zelf regie te geven over de organisatie daarvan. Budgethouders kunnen met een pgb zelf zorgverleners kiezen en afspraken maken over de benodigde ondersteuning. Daarbij kunnen zij hulp krijgen van bijvoorbeeld familieleden of een wettelijk vertegenwoordiger.

Bemiddelingsbureaus kunnen budgethouders ondersteunen bij het vinden van zorgverleners, het organiseren van zorg en administratieve werkzaamheden. Volgens de indieners van de motie zijn er echter betere manieren om die ondersteuning te organiseren, zonder dat commerciële bemiddelaars een verdienmodel opbouwen rond het pgb. De Kamer heeft de regering daarom verzocht pgb-bemiddelingsbureaus te verbieden. Voor arbeidsbemiddeling moet een uitzondering blijven bestaan.

Minister wil eerst verkenning afwachten

Minister Mirjam Sterk (Langdurige Zorg, Jeugd en Sport) liet tijdens het Kamerdebat weten de zorgen over bemiddelingsbureaus te delen. Zij gaf de motie 'oordeel Kamer', waarmee zij de beslissing aan de Tweede Kamer liet. Tegelijkertijd wees de minister erop dat pgb-bemiddeling ook positieve kanten kan hebben. Zij wil voorkomen dat deze bij het tegengaan van misstanden verloren gaan.

Daarom wil de minister eerst de uitkomsten van een verkenning afwachten. Die moet duidelijk maken hoe ongewenste bemiddelingspraktijken kunnen worden aangepakt en welke mogelijkheden er zijn om bureaus te verbieden of op een andere manier uit te bannen. De aangenomen motie betekent dus niet dat er onmiddellijk een verbod komt. Ook is nog niet duidelijk welke werkzaamheden precies onder een eventuele verbodsregeling zullen vallen en welke vormen van ondersteuning voor budgethouders beschikbaar blijven.

Wat betekent dit voor gemeenten?

Voor gemeenten is de ontwikkeling vooral relevant vanwege hun verantwoordelijkheid voor pgb's op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015) en de Jeugdwet. Ook binnen de Wet langdurige zorg (Wlz) en de Zorgverzekeringswet (Zvw) wordt met persoonsgebonden budgetten gewerkt.

Gemeenten beoordelen bij een pgb-aanvraag onder meer of een inwoner, eventueel met hulp, in staat is de bijbehorende taken verantwoord uit te voeren. Daarnaast moeten zij toezien op een rechtmatige besteding van de verstrekte middelen. Bij Wmo- en Jeugdwet-pgb's kunnen commerciële bemiddelingsbureaus worden ingeschakeld, maar de kosten van dergelijke bemiddeling mogen niet uit het pgb worden betaald.

Een toekomstig verbod kan gevolgen hebben voor de manier waarop budgethouders ondersteuning organiseren. Gemeenten kunnen bijvoorbeeld te maken krijgen met vragen van inwoners die momenteel gebruikmaken van een bemiddelingsbureau. Ook kan de discussie gevolgen hebben voor de informatievoorziening aan budgethouders en de rol van onafhankelijke cliëntondersteuning. Voorlopig hoeven gemeenten hun pgb-beleid niet vanwege deze motie aan te passen. Eerst moet duidelijk worden of en hoe het kabinet het gevraagde verbod juridisch vormgeeft.

Eigen regie tegenover fraudebestrijding

De discussie raakt aan een belangrijk uitgangspunt van het pgb: mensen moeten zoveel mogelijk zelf kunnen bepalen hoe hun zorg en ondersteuning worden georganiseerd. Tegelijkertijd kan het beheren van een pgb ingewikkeld zijn. Budgethouders moeten onder meer zorgovereenkomsten afsluiten, administratie bijhouden en de kwaliteit van de ingekochte zorg bewaken. Niet iedereen kan dat zelfstandig.

Bemiddelingsbureaus kunnen daarbij ondersteuning bieden. Een breed verbod roept daarom de vraag op hoe wordt voorkomen dat mensen die hulp nodig hebben bij het organiseren van hun zorg, die ondersteuning verliezen. Het kabinet zal bij de uitwerking van de motie een balans moeten vinden tussen fraudebestrijding, bescherming van kwetsbare budgethouders en behoud van eigen regie.

Hoe gaat het verder?

Met het aannemen van de motie heeft de Tweede Kamer een duidelijke politieke wens uitgesproken. Een concreet wetsvoorstel of een datum waarop een verbod ingaat, is er nog niet. De volgende stap is aan het kabinet. Dat moet onderzoeken hoe een verbod kan worden vormgegeven, welke uitzonderingen nodig zijn en wat de gevolgen zijn voor budgethouders, zorgverleners en uitvoeringsorganisaties. Voor gemeenten is vooral van belang of de uitwerking gevolgen krijgt voor de uitvoering van de Wmo en de Jeugdwet, het toezicht op pgb-bestedingen en de ondersteuning van inwoners die niet zelfstandig hun zorg kunnen organiseren.

Artikel delen

Reacties

Laat een reactie achter

U moet ingelogd zijn om een reactie te plaatsen.