Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) is een internetconsultatie gestart over een wetsvoorstel dat verschillende onderdelen van de Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015) wijzigt. Zo wordt voorgesteld de Verwijsindex Risicojongeren (VIR) te schrappen, het woonplaatsbeginsel in de jeugdhulp op onderdelen aan te passen en nieuwe eisen in te voeren voor de kwaliteit en het toezicht binnen de jeugdhulp. De consultatie loopt van 28 augustus tot en met 9 oktober 2026.
Een belangrijke wijziging is het schrappen van de verplichting voor gemeenten om aangesloten te zijn op de Verwijsindex Risicojongeren. Daarmee verdwijnt de VIR als wettelijk instrument. Professionals uit onder meer de jeugdhulp, jeugdgezondheidszorg, het onderwijs, maatschappelijke ondersteuning, werk en inkomen en politie en justitie kunnen dan niet langer via dit systeem melden dat zij risico's zien voor de ontwikkeling van een jeugdige.
Ook het woonplaatsbeginsel in de Jeugdwet wordt aangepast. Bij kinderen die worden geboren terwijl hun moeder in een moeder-en-kind-huis of vergelijkbare voorziening verblijft, wordt in beginsel de gemeente waar de moeder vóór dat verblijf stond ingeschreven verantwoordelijk voor de jeugdhulp. Daarnaast moet duidelijker worden welke gemeente verantwoordelijk is voor jeugdhulp met verblijf en over welke periode gemeenten onderling kosten moeten verrekenen wanneer achteraf blijkt dat een andere gemeente verantwoordelijk was.
Het voorstel bevat daarnaast verschillende wijzigingen rond kwaliteit en toezicht. Zo krijgen de IGJ en Inspectie Justitie en Veiligheid een wettelijke grondslag om bepaalde andere meldingen te onderzoeken en daarvoor persoonsgegevens op te vragen. Jeugdhulpaanbieders krijgen bovendien een meldplicht bij ontslag wegens ernstig disfunctioneren en een vergewisplicht bij het aannemen van nieuwe medewerkers. Daarmee moet onder meer worden voorkomen dat medewerkers die vanwege ernstig disfunctioneren zijn ontslagen zonder nadere controle elders opnieuw aan de slag gaan.
Ook voor Veilig Thuis worden vergelijkbare wijzigingen voorgesteld in de Wmo 2015. Veilig Thuis-organisaties krijgen onder meer een vergewisplicht voor nieuwe medewerkers en moeten ernstig disfunctioneren melden. Gemeenten, jeugdhulpaanbieders, professionals, jeugdigen en ouders en andere betrokken partijen kunnen tot en met 9 oktober 2026 reageren op het wetsvoorstel.
