Laatst had ik op Twitter contact met een jongerenwerker in het land. Iemand die vaak in zijn social media uitingen laat zien dat hij weet waarover hij praat, dat hij visie heeft, ervaring, aansluiting bij jongeren, dat hij voor risicojongeren het verschil maakt waar andere sectoren, zoals jeugdzorg en onderwijs, deze jongeren niet bereiken. Hij vertelde me over een snoeiharde bezuiniging in zijn gemeente. Een koude visieloze bezuiniging.
De kleine jongerenwerkorganisatie waarvoor hij werkte wordt zo hard gekort door de gemeente dat ze er de brui aan geven. Hier kunnen we de verantwoordelijkheid niet meer voor nemen, schreef de club op de website. Maar ja wat wil je ook? Deze gemeente verwacht meer en beter jongerenwerk ondanks een bezuiniging van tweederde van het totale budget. Ja, je leest het goed, het jongerenwerk houdt nog maar ⅓ over van het toch al niet al te grote budget.
Wat wilde die gemeente nou? Die wil terug naar 1 jongerenwerker die alleen nog maar op straat werkt (klinkt op het eerste gezicht helemaal niet slecht), maar die vervolgens jongeren moet doorverwijzen. Willen de jongeren voetballen, dan wordt er doorverwezen naar een voetbalvereniging. Willen ze rappen? De muziekschool weet vast wel raad. Hebben ze een probleem met drugs? Verslavingszorg!
Veel te vluchtig
Volgens mij kon de gemeente in haar handen klappen met wat ze eerst had: gedegen jongerenwerk dat pedagogisch te werk ging, jongeren in hun eigen kracht zette, en vanuit de presentiebenadering jongeren wist te motiveren richting participatie, richting werken aan oplossingen voor problemen en werken aan talenten. Maar buiten dat had het jongerenwerk ook een zeer belangrijke functie als brug tussen risicojongeren en de rest van de samenleving. Het jongerenwerk zorgde ervoor dat de hulpverlening, de culturele instellingen en het onderwijs deze jongeren wél kon bereiken. Zoiets kan alleen maar als je investeert in een goede relatie met jongeren. Daar is tijd voor nodig. En een positieve insteek. Jongeren leren kennen, problemen signaleren, vragen achter de vragen kunnen zien, weten hoe je elke jongeren kunt bewegen. Kansenoptimalisatie in plaats van probleemreductie.
Dat gaat toch never nooit niet lukken met een veredelde straatcoach die snel eropaf gaat, snel een oordeel velt over een jongere en snel doorverwijst. Veel te vluchtig. Sorry gemeente, foute keuze, helaas pinkakaas.
Waarin moet je investeren om de nieuwe jeugdzorgtaken betaalbaar te houden?
Gemiste kans voor deze gemeente die er ook voor had kunnen kiezen om het jongerenwerk een centrale rol te geven in de transitie jeugdzorg. Want waarin moet je investeren om de nieuwe jeugdzorgtaken betaalbaar te houden? Juist ja: in preventie moet je investeren. En als het gaat om risicojongeren, dan zorgt het jongerenwerk voor deze preventie. Natuurlijk in samenwerking met het verenigingsleven en de buurt. Zonder jongerenwerk lukt dat niet. Niet bij risicojongeren.
Want wie is nu de echte jongerenwerker? Hij die tussen de jongeren werkt? Preventief, betrouwbaar, present, betekenisvol, participatief, met de jongere en zijn omgeving als uitgangspunt?
Of een soort van straatcoach die hanggroepen pas bezoekt als er een probleem is? En die eigenlijk niet meer doet dan jongeren doorverwijzen naar een sportvereniging of hulpverlener?
Zeg het maar. Wil de échte jongerenwerker opstaan?
