Sterke toename vrouwen aan de top van het bedrijfsleven

Sinds 2022 zijn beursgenoteerde bedrijven verplicht om ervoor te zorgen dat minimaal een derde van hun commissarissen vrouw is. Dat lijkt te werken: in drie jaar tijd is het aantal bedrijven dat aan deze norm voldoet met 59% gestegen. In totaal haalde in 2024 92% van de beursgenoteerde bedrijven het quotum (zie infographic).

Quotum maakt het verschil zichtbaar

Volgens hoogleraar Economie Egbert Jongen, die meewerkte aan het onderzoek, was er op zich al langer een trend dat er meer vrouwen op deze topposities kwamen. ‘De stijgende lijn komt dus niet uitsluitend door het quotum. Maar als we beursgenoteerde bedrijven vergelijken met grote vennootschappen die niet onder het quotum vallen omdat zij geen beursnotering hebben, maar verder daarmee wel vergelijkbaar zijn, dan zien we een groot verschil in de toename.’ Van deze grote vennootschappen voldeed in 2024 namelijk nog maar 56% aan de norm van een derde vrouwen in de raad van commissarissen (rvc’s) (zie infographic). ‘Dat laat zien dat het quotum een aanzienlijk effect heeft gehad’, zegt Jongen.

Bron: CPB

Verplichting werkt beter

De maatregel lijkt daarmee beter te werken dan de zelf opgelegde streef- cijfers die gelden voor grote vennootschappen. ‘Zonder het quotum had het waarschijnlijk veel langer geduurd voordat een derde van de rvc’s uit vrouwen zou bestaan. Er staat namelijk een soort boete op het niet-naleven van het quotum: als een bedrijf een vacature voor een commissaris niet volgens de verplichte man/vrouw-samenstelling invult, blijft die plek verplicht leeg.’

Afloop quotum en dan?

Het quotum geldt tot 2030. De vraag is wat er gebeurt als het quotum afloopt. Jongen hoopt op een blijvende verandering in de samenstelling van de raden van commissarissen: ‘Nederland liep internationaal gezien behoorlijk achter in het aandeel vrouwen aan de top. Het zou jammer zijn als we na het aflopen van het quotum teruggaan in de tijd.’

‘Uit het onderzoek blijkt dat de vrouwen die toetreden tot de rvc’s dezelfde kwalificaties hebben als de mannen (en vrouwen) die daar al lid van waren’, zegt hij. Dat is volgens hem een positief resultaat, omdat daarmee het bezwaar van critici dat door het quotum mensen met minder kwalificaties commissaris zouden worden, in de praktijk niet opgaat.

Gelijke kansen en nog meer diversiteit

De econoom zou graag zien dat er in de toekomst ruimte komt voor onderzoek naar de vraag of een groter aandeel vrouwen in de top ook leidt tot kleinere man-vrouw-verschillen in organisaties, bijvoorbeeld qua beloning en kansen op een promotie. Ook hoopt hij op meer diversiteit binnen organisaties. ‘Het zou mooi zijn als organisaties in alle lagen diverser worden, zodat bijvoorbeeld ook mensen met een migratieachtergrond meer kansen krijgen’, zegt hij.