Bewustzijn groeit, maar weinig beleid tegen discriminatie in huisartsenpraktijken

Uit het onderzoek, uitgevoerd door het Onderzoekerscollectief in opdracht van het College, komt naar voren dat 66% van de huisartsenpraktijken antidiscriminatiebeleid belangrijk vindt, maar slechts 5% daadwerkelijk beleid heeft opgesteld en vastgelegd. Veel huisartsen zien gelijke behandeling als vanzelfsprekend en onderdeel van hun dagelijkse praktijk, waardoor discriminatie vaak niet expliciet wordt besproken. Slechts 31% van de praktijken bespreekt regelmatig signalen of ervaringen van discriminatie in een teamoverleg.

Meldpunt voor discriminatie

Het College heeft daarnaast van december 2025 tot maart 2026 een tijdelijk meldpunt geopend voor patiënten en zorgverleners om discriminatie-ervaringen te delen. Hier kwamen 346 meldingen binnen, die laten zien dat een negatieve ervaring veel gevolgen kan hebben.

Patiënten ervaren onder meer mentale en fysieke gezondheidsproblemen en verliezen soms het vertrouwen in de zorg. Dit beeld sluit aan bij eerdere onderzoeken, waarin vergelijkbare gevolgen van discriminatie in de zorg worden beschreven. Een derde van de meldingen had betrekking op discriminatie op basis van (over)gewicht, waarbij klachten worden gebagatelliseerd of behandelingen worden uitgesteld.

Een patiënt meldt: “Ik moest eerst afvallen voordat hij mijn hoofdpijnklachten wilde onderzoeken. Uiteindelijk doorverwezen. Bleek een tumor te zijn en heb nu blijvende schade aan mijn ogen.”. Zorgverleners ervaren ook discriminatie, zowel door patiënten als door collega’s. Deze meldingen gaan vooral over discriminatie op basis van religie en afkomst. Een zorgverlener beschrijft een ervaring op het werk: “Ik hoef niet geholpen te worden door een Turk.”

Beter beleid en bewustwording

Het College benadrukt dat structureel beleid en bewustwording essentieel zijn om discriminatie in de zorg te voorkomen en te signaleren. Hoewel de meeste huisartsenpraktijken het onderwerp belangrijk vinden, heeft bijna geen enkele praktijk het tegengaan van discriminatie vastgelegd in beleid. Volgens het College vraagt dit om verdere inzet van zowel de sector als de overheid om gelijke behandeling van patiënten en zorgmedewerkers beter te waarborgen.

Uit het onderzoek blijkt dat bewustwording van eigen aannames en vooroordelen een belangrijke rol speelt. Een huisarts verwoordt dit als volgt: “Iedereen doet zijn of haar werk met passie en veel menslievendheid. Maar ieder heeft een blinde vlek, onbewuste vooroordelen spelen mee. Ik heb zelf gemerkt dat ik soms bepaalde ideeën projecteer, dat vind ik dan best wel beschamend.”

In de bijbehorende samenvatting en het volledige onderzoek doet het College aanbevelingen aan huisartsenpraktijken, brancheorganisaties en de overheid.

Publicatie

Onderzoek Antidiscriminatiebeleid Huisartsenprakijken