Advies over initiatiefvoorstel Wet toezicht gelijke kansen bij werving en selectie

Inhoud en achtergrond

Het initiatiefwetsvoorstel is bedoeld om discriminatie tegen te gaan en gelijke kansen te bevorderen tijdens het wervings- en selectieproces door werkgevers en intermediairs. Het voorstel komt in grote lijnen overeen met het eerdere wetsvoorstel toezicht gelijke kansen bij werving en selectie, dat de Eerste Kamer in maart 2024 heeft verworpen. De initiatiefnemers willen met dit voorstel een hernieuwde poging doen. Het voorstel introduceert een nieuwe wettelijke verplichting voor werkgevers en intermediairs met 25 werknemers of meer. Zij moeten een werkwijze ontwikkelen en gebruiken, die ervoor zorgt dat de werving en selectie van kandidaten objectief plaatsvindt. Bij vijftig werknemers of meer moet deze werkwijze schriftelijk worden vastgelegd. De Arbeidsinspectie ziet op deze verplichting toe en handhaaft daarop.

Noodzaak en effectiviteit

De Afdeling advisering onderschrijft dat een effectieve aanpak van ongelijke behandeling bij werving en selectie belangrijk is. Objectieve werving en selectie schiet in de praktijk nog vaak tekort. Er zijn echter vragen te stellen bij de noodzaak van een nieuwe wettelijke regeling op dit moment. De regering heeft bijvoorbeeld vorig jaar nieuw beleid gelanceerd met hetzelfde doel. Ook speelt mee dat er geen consultatie is geweest van betrokken partijen en dat van de effectiviteit van het voorstel niet te veel verwacht mag worden. Het risico bestaat namelijk dat werkgevers de nieuwe verplichtingen vooral op papier zullen naleven, zonder die in de praktijk toe te passen. De Afdeling adviseert de initiatiefnemers daarom nader te motiveren waarom het voorstel op dit moment noodzakelijk is.

Toezicht en handhaving

Over de vormgeving van het voorstel merkt de Afdeling advisering op dat toezicht en handhaving door de Arbeidsinspectie zich niet goed verhoudt tot en past in de bestaande systematiek van de wetgeving over gelijke behandeling en de handhaving daarvan. Daarom adviseert zij af te zien van de toezichts- en handhavingstaken voor de Arbeidsinspectie. Ook is het advies om in de toelichting bij het initiatiefwetsvoorstel nader te motiveren waarom de Arbeidsomstandighedenwet de juiste plaats is om de verplichte werkwijze in te regelen.

Duidelijke norm en Europees recht

De initiatiefnemers willen een duidelijkere norm stellen dan het geval was in het verworpen wetsvoorstel. Maar zij gebruiken daarvoor vereisten die de regering eerder zelf ook had willen stellen. De Afdeling adviseert daarom beter te motiveren waarom het voorstel een duidelijkere norm zou stellen. Ook moet in de toelichting bij het voorstel meer aandacht worden besteed aan de verhouding tot het Europees recht, mede gelet op enkele recente ontwikkelingen op dat terrein.

Conclusie

De Afdeling advisering heeft een aantal bezwaren bij het initiatiefvoorstel en adviseert het voorstel niet in behandeling te nemen, tenzij het is aangepast.