Duurzame toekomst voor de Bibliotheek op school

Staatssecretaris Mariëlle Paul (Funderend Onderwijs en Emancipatie): “Of het nu gaat om een vervolgopleiding, een plek vinden op de arbeidsmarkt of meedoen in de samenleving, goed kunnen lezen is essentieel. Daar heb ik mijn schouders onder gezet – en dat blijf ik doen. Het helpt enorm als scholen een goede collectie boeken in huis hebben, en de expertise om leerlingen enthousiast te maken voor het lezen. Want lezen is niet alleen heel belangrijk, het is ook ontzettend leuk. Ik gun elke leerling veel leesplezier”

Minister Eppo Bruins (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap): “Lezen komt van pas bij alles wat je doet. Bibliotheken spelen een belangrijke rol bij het bereiken van mensen in heel het land, voor leesplezier en leesvaardigheid. Goed dat zij ook op scholen kunnen zorgen voor een rijke leesomgeving voor elk kind. Door structureel te investeren in de Bibliotheek op school zorgen we ervoor dat het nog makkelijker en leuker wordt voor kinderen om meer te lezen.”

Effectieve aanpak

De Bibliotheek op school is een samenwerking tussen bibliotheken en scholen, uitgevoerd door Stichting Lezen, de Koninklijke Bibliotheek en de provinciale ondersteuningsinstellingen, om leesplezier en leesvaardigheid te bevorderen. Scholen die meedoen hebben een uitdagende en passende collectie boeken voor hun leerlingen. Leerlingen kunnen hier op school gebruik van maken, en mogen de boeken meenemen naar huis. Ook worden leerlingen betere lezers doordat leraren hulp krijgen van experts van de bibliotheek op het gebied van lezen en media. En er wordt op deze scholen natuurlijk veel gelezen, liefst elke dag. Vrijwel alle bibliotheken in ons land nemen inmiddels deel aan de Bibliotheek op school.

Uit onderzoek blijkt dat kinderen op basisscholen die meedoen met dit initiatief, lezen leuker gaan vinden, vaker lezen en leesvaardiger worden. Lezen heeft ook een bewezen positief effect op hun woordenschat en kennis van de wereld.

Stap naar structureel geld

Vanwege het grote belang van lezen en de positieve resultaten van de Bibliotheek op school heeft het kabinet besloten de tijdelijke subsidie van € 24 miljoen per jaar met ingang van 2027 om te zetten in structurele financiering. In 2027 is er € 38 miljoen beschikbaar vanuit de onderwijsbegroting; vanaf 2028 gaat het jaarlijks om € 50 miljoen. Het gaat om middelen die hiervoor al waren gereserveerd. Het geld zal vanaf 2027 worden verdeeld tussen scholen (middels gerichte bekostiging) en bibliotheken.

Met de huidige subsidie ligt de focus op scholen met een complexe leerlingpopulatie. De doelgroep wordt vanaf schooljaar 2026/2027 verbreed naar alle scholen in het funderend onderwijs. Bibliotheken kunnen de structurele financiering ook inzetten voor samenwerking met de kinderopvang (BoekStart), met lerarenopleidingen of met het mbo.

Maatregelen leesvaardigheid

Het stimuleren van de Bibliotheek op school is een van de maatregelen die het kabinet neemt om het lezen bij leerlingen te bevorderen, en daarmee hun leesvaardigheid te verbeteren.

Bij de huidige actualisatie van het curriculum staan basisvaardigheden zoals lezen en schrijven centraal. Dat betekent onder andere rijke teksten bij Nederlands én bij zaakvakken zoals aardrijkskunde, geschiedenis en biologie. Verder kunnen scholen vanuit het Masterplan basisvaardigheden extra middelen en ondersteuning krijgen om doelgericht te werken aan het verbeteren van hun leesonderwijs. Ook wordt kennis over effectief leesonderwijs gedeeld. Om aan te geven hoe belangrijk ze lezen en leesplezier zelf vindt, is staatssecretaris Paul vorig jaar gestart met het ‘Leeslokaal’, een boekenclub waarbij ze elk kwartaal op een andere school met leerlingen een boek bespreekt, soms ook samen met de schrijver van het boek.