Jeugdinstellingen: op tijd aan de slag met intern toezicht

Verplicht intern toezicht

Op 1 januari 2026 is de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg (Wvbj) in werking getreden. Bepaalde jeugdhulpinstellingen, gecertificeerde instellingen én ook combi-instellingen (jeugd + Zvw/Wlz) zullen onder meer intern toezicht moeten instellen. Een overgangsregime ontbreekt, waardoor het intern toezicht per 1 januari 2026 aan de (nieuwe) vereisten zou moeten voldoen. De IGJ heeft echter laten weten niet direct (in elk geval niet tot 1 juli 2026) handhavend op te treden als niet vanaf inwerkingtreding aan de nieuwe vereisten wordt voldaan (zie ook deze bijdrage).

Check samenstelling en wijzig statuten/reglementen op tijd

1 juli 2026 lijkt nog ver weg, maar als de samenstelling van de huidige raad van toezicht/-commissarissen niet voldoet en/of statuten (en overige reglementen) aanpassing behoeven, zijn de nodige checks en voorbereidingshandelingen vereist en zal mogelijk ook een werving- en selectietraject moeten worden gestart. Een en ander zal bovendien met de interne gremia moeten worden afgestemd (zoals de profielschetsen voor de RvT/RvC). Al dit kost behoorlijk wat tijd.

Let op ‘verboden’ posities/functies en ‘ervaringsdeskundige’ als lid

Aandacht zal onder meer moeten uitgaan naar de (nieuwe) posities/functies die leden van een intern toezichthouder niet mogen innemen. Zo mag een lid niet gelijktijdig lid zijn van een raad van bestuur (RvB) van een andere jeugdhulpaanbieder of gecertificeerde instelling (in Nederland) en de rol van een burgemeester of wethouder in het jeugddomein mogen hebben. Er gelden echter meer ‘verboden’ posities/functies. Verder moet de organisatie bevorderen dat één van de leden van de intern toezichthouder een “ervaringsdeskundige” is (als jeugdige, ouder of professional).

Advies

Advies is om op tijd te inventariseren of uw instelling onder de reikwijdte van de Wvbj valt en welke voorschriften op uw instelling van toepassing zijn. Als dat het geval is, zal zo nodig een intern toezichthouder (in de vorm van een RvT of RvC) moeten worden ingesteld of -bij een bestaande RvT/RvC- de samenstelling moeten worden gewijzigd of aangevuld. Ook zal moeten worden bekeken of de statuten en interne reglementen van uw instelling aanpassing behoeven.