Kabinet: wet gelijke behandeling ook van toepassing op overheid

De Algemene wet gelijke behandeling stelt bijvoorbeeld eisen aan vacatures, werving- en selectieprocedures en het aanbieden van diensten door onder andere onderwijsinstellingen, ziekenhuizen en verzekeraars. Daarmee beschermt de wet burgers op terreinen waar de invloed van de overheid beperkt is. Typische overheidshandelingen zoals het heffen van belasting, het verlenen van subsidies of vergunningen, en controles op straat vallen op dit moment buiten de werking van deze wet. Het kabinet wil dat gelijktrekken en burgers zo beter in staat stellen ook op te komen tegen institutionele discriminatie door de overheid. Daarmee wordt invulling gegeven aan advies van de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme, het college voor de Rechten van de Mens en de NCDR. Ook past het bij ontwikkelingen zoals digitalisering, het gebruik van algoritmes en zorgen over etnisch profileren en institutioneel racisme die de behoefte aan bescherming tegen discriminatie door de overheid vergroten.

Minister Heerma: “Vertrouwen in de overheid is van groot belang en tegelijkertijd niet voor iedereen vanzelfsprekend. Het is belangrijk dat de overheid ook goed naar de eigen handelswijze blijft kijken. Daarom zegt het kabinet: gelijke monniken, gelijke kappen; ook zogeheten eenzijdig overheidshandelen moet gaan vallen onder de Awgb, zodat burgers hun klachten over ongelijke behandeling door de overheid breder kunnen laten toetsen.”

Op dit moment kunnen burgers al met hun klachten over de overheid terecht bij de Nationale Ombudsman of de rechter. Door het groeiende aantal zorgen en regels die steeds complexer worden, vindt het kabinet het belangrijk dat burgers ook laagdrempelig hulp kunnen zoeken via andere routes. Daarom moet het voor burgers ook mogelijk zijn om bij het College voor de Rechten van de Mens oordelen te vragen over alle vormen van eenzijdig overheidshandelen en daarbij ondersteund worden door (lokale) antidiscriminatievoorzieningen. Beide instituten kunnen burgers gratis helpen en hebben meer specialistische kennis over kwesties rond discriminatie en gelijke behandeling. Het blijft voor burgers die discriminatie door de overheid ervaren ook mogelijk om naar de Ombudsman te gaan.

Vervolgtraject

Voor de uitbreiding van de Awgb zal een wetgevingstraject worden gestart. Gedurende dit proces wordt er nauw contact gehouden met de organisaties uit het werkveld. Het streven is om na de zomer van 2026 een conceptwetsvoorstel gereed te hebben voor de internetconsultatie en consultatie van de adviesorganen.