Revalidatieprogramma IMSR bij chronische pijn: alleen vergoeding als niets anders werkt

Complexe zorg niet altijd passende zorg

IMSR is een op maat gemaakt revalidatieprogramma voor mensen met chronische pijn met complexe en samenhangende problematiek. Dat betekent dat lichamelijke, psychische en sociale factoren een rol kunnen spelen. Patiënten volgen het programma meestal op de polikliniek van een revalidatiecentrum. Bij IMSR werken zorgverleners intensief samen aan één behandelplan. Op dit moment komen er in Nederland jaarlijks ongeveer 23.500 mensen met chronische pijn in aanmerking voor IMSR. Dit terwijl een deel van deze patiënten ook minder complexe zorg in de eerste lijn zouden kunnen krijgen, bijvoorbeeld bij de huisarts of fysiotherapeut.

IMSR blijft vergoed voor patiënten die deze zorg het hardst nodig hebben

Het Zorginstituut concludeert in zijn nieuwe standpunt dat IMSR de komende jaren vergoed blijft voor patiënten met chronische pijn bij wie alle beschikbare behandelingen in de eerste lijn niet werken. IMSR is voor deze patiënten dus de laatste optie voor behandeling. Het Zorginstituut ziet aanwijzingen in wetenschappelijk studies dat interdisciplinaire medisch-specialistische revalidatie voor hen kan werken. Maar er is nog geen concreet bewijs dat IMSR bij deze patiënten écht effectief is. IMSR wordt voor hen daarom tot 2030 tijdelijk vergoed. Tot dan doet de beroepsgroep nieuw onderzoek naar de effectiviteit van het revalidatieprogramma bij deze patiëntengroep. Als de resultaten binnen zijn, neemt het Zorginstituut een nieuw standpunt in.

Bestaande patiënten mogen behandeling afmaken

De vergoeding van IMSR stopt niet abrupt. Patiënten die nu al een indicatie hebben voor IMSR mogen nog starten met de behandeling. En patiënten die al begonnen zijn aan de behandeling mogen deze nog afmaken.

Afspraken voor passende zorg aan patiënten met chronische pijn

Het Zorginstituut heeft samen met zorgverleners, de patiëntenvereniging en zorgverzekeraars afspraken gemaakt om de zorg voor mensen met chronische pijn te verbeteren. Revalidatieartsen hebben een zogenaamd indicatiedocument opgesteld. Dit document helpt zorgverleners om te controleren of alle behandelingen in de eerste lijn zijn geprobeerd en bepaalt of IMSR nodig is. De partijen werken ook aan betere behandeling in de eerste lijn. Ze onderzoeken en ontwikkelen daarbij een aanpak waarin verschillende zorgverleners goed samenwerken. Zo versterken de behandelingen elkaar. In mei 2026 starten de partijen onder begeleiding van het Zorginstituut met de uitvoering van een plan van aanpak. Het doel is om beter te begrijpen wat wel en niet werkt, zodat patiënten meer passende zorg krijgen.

Paulien Goossens, revalidatiearts en voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Revalidatieartsen (VRA): “Ik ben blij dat deze behandeling in het basispakket blijft voor mensen met chronische pijn die niet op een andere manier geholpen kunnen worden. Tegelijkertijd nemen we de verantwoordelijkheid om met aanvullend onderzoek beter te laten zien wat onze behandeling oplevert. Ook bouwen we als revalidatieartsen samen met huisartsen, fysiotherapeuten en psychologen regionale zorgnetwerken, zodat mensen beter op de juiste plek geholpen worden.”

Nieuw standpunt over IMSR door onzekerheid over de effectiviteit

In 2022 concludeerde het Zorginstituut in een eerder standpunt dat IMSR een effectieve behandeling is voor patiënten met chronische pijn. Voor deze conclusie baseerden wij ons op 2 wetenschappelijke studies. Maar deze 2 studies zijn in 2024 teruggetrokken, door twijfels over de betrouwbaarheid van de data die in het onderzoek zijn gebruikt. Daardoor is het wetenschappelijk bewijs voor de vergoeding van IMSR weggevallen.

Karin Timm, lid van Raad van Bestuur Zorginstituut: “We zien niet vaak dat wetenschappelijke artikelen worden teruggetrokken. Gelukkig hebben we een aantal goede afspraken met de beroepsgroep gemaakt zodat de meeste patiënten toch passende zorg in de eerste lijn krijgen. En we geven de beroepsgroep de tijd om alsnog goed onderzoek te doen bij de groep waarvoor niets anders werkt. Daarom gaat IMSR voor hen nu nog niet uit het basispakket.”

Over Zorginstituut Nederland

Iedereen die in Nederland woont of werkt, is verplicht om een zorgverzekering te hebben. Zorginstituut Nederland is een overheidsorganisatie met als belangrijkste taak het samenstellen van het basispakket van de zorgverzekering. Hierbij maken we ingewikkelde, maar noodzakelijke keuzes om ervoor te zorgen dat iedereen in Nederland goede zorg kan krijgen. Nu en in de toekomst.