We hebben in §3 geconstateerd dat geautoriseerde gemeenteambtenaren toegang hebben tot persoonsgegevens van jeugdigen en hun ouders in het kader van de taken die de gemeente heeft op grond van de Jeugdwet. Uit art. 2:5 Algemene wet bestuursrecht (Awb) volgt dat ambtenaren die betrokken zijn bij de uitvoering van de taak van een bestuursorgaan en daarbij de beschikking krijgen over gegevens waarvan zij het vertrouwelijke karakter kennen of redelijkerwijs moeten vermoeden, zoals persoonsgegevens van cliënten in de jeugdhulp, zijn verplicht tot geheimhouding van die gegevens. Een soortgelijke bepaling vinden we in art. 9 Ambtenarenwet. De uitzondering op de geheimhoudingsplicht voor ambtenaren vinden we ook in art. 2:5 Awb. Het beroepsgeheim geldt niet wanneer enig wettelijk voorschrift de ambtenaar tot mededeling verplicht of uit diens taak de noodzaak tot mededeling voortvloeit. Een voorbeeld van een dergelijke verplichting vinden we in art. 5:20 Awb, op grond waarvan eenieder verplicht is aan een toezichthouder alle medewerking te verlenen die deze kan vorderen bij de uitoefening van zijn bevoegdheden, op straffe van een last onder bestuursdwang. Toegevoegd bij wet van Stb 2021, 135 Voor beroepsbeoefenaren met een geheimhoudingsplicht geldt, nog, een uitzondering in lid 2 van art. 5:20 Awb. Hierin is bepaald dat degene die uit hoofde van ambt, beroep of wettelijk voorschrift verplicht is tot geheimhouding, het verlenen van medewerking mag weigeren, voor zover dit uit zijn geheimhoudingsplicht voortvloeit.

Art. 9.2 Jeugdwet echter bepaalt dat, in afwijking van art. 5:20 lid 2 Awb, ter bescherming van betrokken jeugdige of ouder, de toezichthoudende ambtenaren van de inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (G&J) toch bevoegd zijn tot inzage in de dossiers. De bevoegdheid van de inspectie G&J omvat het onderzoeken van de kwaliteit in algemene zin van de jeugdhulpaanbieders, de gecertificeerde instellingen, Veilig Thuis-organisatie, de Raad voor de Kinderbescherming en de justitiële jeugdinrichtingen.

Deze plicht tot geheimhouding moet strikt worden onderscheiden van de geheimhoudingsplicht van hulpverleners. Jeugdhulpprofessionals zijn namelijk loyaal aan hun cliënt, terwijl ambtenaren loyaal zijn aan de wet. Over het antwoord op de vraag of een ambtenaar van de gemeente tevens hulpverlener kan zijn, bestaan veel onduidelijkheden. Dit wordt verder besproken in hoofdstuk 7. Zo hebben ambtenaren in bepaalde situaties een mededelingsplicht. Hulpverleners kennen een dergelijke plicht op grond van hun beroep niet, wel een bevoegdheid.