Hoofdregel is dat bijstand om niet wordt verstrekt (art. 48 lid 1 Pw). Dit betekent dat de bijstand die wordt verstrekt (bijvoorbeeld voor levensonderhoud of voor extra kosten in verband met een medisch noodzakelijk dieet) niet hoeft te worden terugbetaald. De Pw geeft in enkele artikelen ook de mogelijkheid in bepaalde gevallen bijstand in de vorm van een geldlening, bij wijze van borgtocht of in natura te verstrekken.