Een Centrum voor Jeugd en Gezin dat in opdracht van de gemeente taken uit de Jeugdwet uitvoert is geen verwerker. De gemeente geeft geen opdracht tot gegevensverwerking. De jeugdhulpverleners gaan een zelfstandige relatie aan met de cliënt, zijn onderworpen aan een eigen beroepscode en tuchtregeling en staan ingeschreven in een beroepsregister. Zij zijn door het accepteren van de opdracht een nieuwe zelfstandige verwerkingsverantwoordelijke.

Een externe partij die post verzendt en daarvoor namen en adressen nodig heeft is geen verwerker, maar voert een dienst uit die niet mogelijk is zonder persoonsgegevens.

Een sociale werkvoorziening die de re-integratie uitvoert in opdracht van de gemeente is ook geen verwerker, maar heeft een eigen verantwoordelijkheid met betrekking tot het verwerken van gegevens.

Zorgaanbieders die thuiszorg en schoonmaak leveren zijn geen verwerkers.

Vrijwilligers, stagiaires of uitzendkrachten die worden ingeschakeld onder regie van de gemeente of een instelling zijn geen verwerkers.

Intern, binnen de eigen organisatie, zijn geen verwerkersovereenkomsten nodig.

Wordt door de gemeente een taak gemandateerd aan een partij buiten de eigen organisatie, dan is geen verwerkersovereenkomst nodig, omdat bij mandaat de mandaatontvanger in een gezagsverhouding tot de gemeente staat. De gemeente kan niet tegelijkertijd verwerkingsverantwoordelijke en verwerker zijn.

Mandaat is de bevoegdheid om in naam van een bestuursorgaan besluiten te nemen, art. 10:1 Awb. De mandaatverlening is in een openbaar register opgenomen en daarmee kenbaar. De randvoorwaarden van het mandaat zijn daarin geregeld. Als bij samenwerking van meerdere gemeenten, voor het uitvoeren van eenzelfde taak, gekozen wordt voor mandaat, dan zijn de gemeenten ‘gezamenlijke verwerkingsverantwoordelijken’.

Bij delegatie is ook geen sprake van een verwerker, omdat het orgaan waaraan de taak gedelegeerd is de nieuwe verwerkingsverantwoordelijke wordt. Bij samenwerking op grond van een gemeenschappelijke regeling kan dit een rol spelen. In het gemeentelijk domein komen dergelijke samenwerkingsverbanden veel voor.