Op dinsdag 21 april stemmen senatoren over de Novelle aanpassing strafbaarheidstelling illegaal verblijf (36.855), de Asielnoodmaatregelenwet (36.704), en de Wet invoering tweestatusstelsel (36.703) en over moties die zijn ingediend tijdens het debat op 13 en 14 april. De stemmingen over de wetsvoorstellen zijn hoofdelijk, dat wil zeggen dat iedere senator aangeeft voor of tegen de wetsvoorstellen te zijn.
De novelle aanpassing strafbaarheidstelling illegaal verblijf wijzigt de Asielnoodmaatregelenwet. Tijdens het plenaire debat in de Tweede Kamer stonden vooral aanscherpingen rond illegaliteit en de strafbaarstelling van verblijf zonder papieren centraal. Niet alleen illegaal verblijf zelf, maar ook hulp aan asielzoekers die illegaal in Nederland verblijven, werd vanwege het amendement van het Tweede Kamerlid Vondeling (PVV) voortaan strafbaar. Nadat demissionair minister Van Weel toezegde dat het onderdeel over strafbaarstelling van illegaal verblijf pas in werking zou treden na voorlichting van de Raad van State en debat daarover met de beide Kamers, kwam er in de Tweede Kamer een meerderheid voor de wetsvoorstellen. De novelle maakt hulpverlening aan illegale vreemdelingen niet langer strafbaar.
De Asielnoodmaatregelenwet is bedoeld om de asielketen te ontlasten en de instroom van asielzoekers te verminderen. Dit wetsvoorstel bevat acht maatregelen, waaronder het beperken van asiel voor bepaalde tijd tot drie jaar en het niet langer verlenen van verblijfsvergunningen asiel voor onbepaalde tijd. Nareizende ongehuwde partners en meerderjarige kinderen hebben daarnaast geen recht op een afgeleide verblijfsvergunning. De Asielnoodmaatregelenwet sluit aan bij de Wet invoering tweestatusstelsel.
De Wet invoering tweestatusstelsel maakt een onderscheid in de asielzoekers die naar Nederland komen. Zo krijgt één groep de status van vluchteling en de andere groep de status van subsidiair beschermd. Hierdoor kunnen er strengere nareisvoorwaarden gesteld worden aan de laatste groep. Verder kunnen minder gezinsleden in aanmerking komen voor nareis, zowel voor personen met de vluchtelingenstatus als voor vreemdelingen met de subsidiaire beschermingsstatus. Daardoor wordt de doelgroep die in aanmerking komt voor een verblijfsvergunning op grond van het huidige nareisbeleid, verkleind.
De asielwetten zijn het afgelopen jaar in de commissie Immigratie & Asiel/JBZ-Raad zorgvuldig voorbereid. De commissieleden stelden duizend vragen aan de minister, er was een deskundigenbijeenkomst en een technische briefing door het ministerie.
Op maandag 13 en dinsdag 14 april 2026 debatteerde de Eerste Kamer met minister Van den Brink van Asiel en Migratie over de drie asielwetsvoorstellen.
