Het beschikbare bedrag in het Arbeidsongeschiktheidsfonds (Aof) is de afgelopen jaren fors gegroeid. Daardoor staat het niet meer in verhouding tot de Aof-premie die werkgevers nu betalen of in het verleden hebben betaald. Dit geldt voor alle werkgevers, dus ook gemeenten.
De afgelopen maanden is er vanuit verschillende hoeken aandacht gevraagd voor deze ontwikkeling. Zo zijn er commerciële partijen die namens een grote groep individuele werkgevers(groepen) collectief bezwaar willen maken. Ook gemeenten zijn hiervoor benaderd.
In de tussentijd is de VNG in gesprek met het rijk over de verhouding tussen de omvang van het Aof-fonds en de hoogte van de Aof-premie. Dit onderwerp stond onder andere op de agenda van het Bestuurlijk Overleg Financiële Verhoudingen op 24 november 2025, waarin de afspraak is gemaakt dat de medeoverheden in gesprek gaan met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en het ministerie van Financiën. Dit gesprek vindt begin dit jaar plaats.
Vooralsnog neemt het rijk de volgende positie: 'In de wettelijke grondslag van de premie is niet bepaald dat de Aof-premie lastendekkend moet worden vastgesteld, waardoor er ook geen sprake is van een omslagstelsel. In het gevoerde begrotingsbeleid zijn de premie-inkomsten en uitgaven feitelijk van elkaar losgekoppeld. Alle beleidsmatige aanpassingen van belastingen en premies moeten elkaar tijdens de kabinetsperiode compenseren, zodat de beleidsmatige lastenontwikkeling voor burgers en bedrijven gelijk blijft aan wat er bij de start van het kabinet is afgesproken. Het kabinet stuurt op de gewenste ontwikkeling van de collectieve lasten. Daarbij kijkt het kabinet naar de lasten voor bedrijven en de lasten voor burgers. Hierdoor is de collectieve lastenontwikkeling voorspelbaar en hoeft er niet plotseling te worden ingegrepen als het economisch slechter gaat.'
Het rijk geeft aan dat uitgaven en inkomsten (premie) niet 1-op-1 met elkaar in balans hoeven te zijn. Daarmee lijkt er weinig ruimte voor een claim ter compensatie van 'te veel betaalde premie'. Daarom zetten wij de komende jaren in op een verlaging van de premie, zodat inkomsten en uitgaven meer naar elkaar toe groeien. Zodra er nieuwe ontwikkelingen zijn, informeren wij u daarover.
