De VNG vindt het een stap in de goede richting dat het kabinet in 80 gemeenten mogelijk wil maken om startersbanen te organiseren voor statushouders zodra zij komen wonen in de gemeente. Wel vragen we aandacht voor de knelpunten die naar voren zijn gekomen bij gemeenten die al aan de proef deelnemen.
Het voornemen van minister Aartsen (Werk en Participatie) sluit aan bij het plan van de VNG om te komen tot een meer samenhangende asielketen. Door werk en inburgering te combineren, integreren statushouders sneller in onze maatschappij, leren de taal op de werkvloer en helpen bovendien de krapte op de arbeidsmarkt te verminderen.
We vragen het kabinet om aandacht te hebben voor de verbeterpunten die voortkomen uit de pilot die sinds 2023 lopen. Hieruit blijkt dat AZC-bewoners het meest gebaat zijn bij ondersteuning via werkcentra. Het ligt dan ook meer voor de hand om gebruik te maken van de bestaande infrastructuur, kennis en expertise van de werkcentra. Dit sluit aan bij het uitgangspunt van de minister en bij het uitgangspunt van de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur om zoveel mogelijk te komen tot één loket.
Daarnaast blijkt dat het vinden van geschikte werkgevers op dit moment nog een knelpunt is. Onder andere omdat statushouders vanwege inburgeringslessen vaak beperkt beschikbaar zijn voor werk en er extra begeleiding en educatie nodig is. Ook verwacht de VNG concrete acties van de minister tegen de vooroordelen en arbeidsmarktdiscriminatie die AZC-bewoners ervaren.
Afgelopen najaar heeft de ALV ingestemd met een voorstel om te komen tot een meer samenhangend en robuust beleid. Een van de uitgangspunten is te investeren in perspectief en zelfredzaamheid. Asielzoekers moeten direct na binnenkomst kunnen starten met taal, werkoriëntatie en participatie. Dit vergroot hun kans op succesvolle integratie en stimuleert eigen verantwoordelijkheid. Werken moet aantrekkelijk worden via een spaarregeling die financiële zelfstandigheid in de toekomst bevordert. Het is een stip op de horizon, waar de VNG graag met partners uit de asielketen naar toe wil.
