In aanloop naar het commissiedebat op 26 maart roepen de VNG en Divosa het kabinet op tot duidelijke keuzes en meer samenhang op het gebied van bestaanszekerheid, schuldpreventie en energiearmoede.
In het coalitieakkoord zien we positieve elementen terug, zoals de jaarlijkse Vereenvoudigingswet en de bereidheid om samen te werken met gemeenten en publieke dienstverleners aan vereenvoudiging, werk en inkomen en een betere arbeidsmarkt. Tegelijkertijd merken we dat bestaanszekerheid in het akkoord minder aandacht krijgt dan het verdient.
Ingrepen in sociale zekerheid en zorg kunnen kwetsbare groepen raken. Zonder verzachtende maatregelen verwachten wij negatieve gevolgen voor inwoners en het gemeentelijk vangnet. Daarom vragen wij onder meer aandacht voor de uitvoering van de Verklaring Bestaanszekerheid (pdf, 90 kB), investeringen in re-integratie en structurele investeringen in armoedebeleid en schuldpreventie.
Gemeenten zien dagelijks hoe problematische schulden doorwerken op andere terreinen, zoals gezondheid, wonen, participatie en jeugdzorg. Een deel van de oorzaak ligt in systeemkeuzes van het rijk. Een duurzame schuldenaanpak vraagt om meer samenhang in de hele keten: van het voorkomen van schulden door landelijke systeemveranderingen, via incasso door ketenpartners, tot schuldhulpverlening en waar nodig de rechter.
Daarbij is maatwerk belangrijk, met oog voor het bestaansminimum en het perspectief van inwoners. Ook vragen wij ruimte om de basisdienstverlening schuldhulpverlening verder te ontwikkelen, inclusief begeleiding en nazorg vanaf het eerste contact.
Veel inwoners hebben nog steeds te maken met structurele energiearmoede, versterkt door de stijgende energieprijzen. De energietoeslag liet zien dat tijdelijke regelingen gemeenten zwaar belasten en inwoners weinig houvast geven. Daarom is voorspelbaar rijksbeleid nodig dat inkomensondersteuning koppelt aan verduurzaming. Versnelling van de verduurzaming van sociale huurwoningen is daarbij belangrijk, omdat daar het risico op energiearmoede het grootst is.
We vragen speciaal aandacht voor Saba, Sint Eustatius en Bonaire. De middelen die het rijk beschikbaar stelt, moeten aansluiten bij de lokale prioriteiten. Er is behoefte aan investeringen in betaalbare voorzieningen, goede connectiviteit en sterke uitvoering op de eilanden. Bij energiearmoede is een aanpak nodig die op twee sporen tegelijk werkt. Op korte termijn moet de koopkracht worden ondersteund. Tegelijk is een structurele oplossing nodig zodat nutsvoorzieningen betaalbaar blijven.
