Digitalisering in de zorg krijgt stevige impuls in nieuw coalitieakkoord

Het akkoord benadrukt dat digitalisering moet bijdragen aan een overheid die sneller, beter en eenvoudiger werkt. Dat geldt nadrukkelijk ook voor de zorg: een domein dat volgens de coalitie te maken heeft met stijgende kosten, toenemende complexiteit en grote arbeidsmarktkrapte. Digitalisering is daarin een van de weinige knoppen waaraan stevig kan worden gedraaid.

Digitalisering als strategische randvoorwaarde

Volgens het akkoord moet Nederland koploper in digitale innovatie en sleuteltechnologieën worden, waarbij onder andere AI, cybersecurity en data-infrastructuur centraal staan. Het kabinet wil investeren in digitale vaardigheden, de inzet van AI versnellen en een Nederlandse Digitale Dienst oprichten die rijksbreed standaarden en architectuur bewaakt.

Voor de zorg betekent dit dat de landelijke regie op de digitale basisinfrastructuur en interoperabiliteit wordt versterkt. Dit sluit goed aan bij lopende programma’s zoals het gezondheidsinformatiestelsel, het programma voor een landelijk dekkend netwerk voor gegevensuitwisseling, en de doorontwikkeling en implementatie van de Wet elektronische gegevensuitwisseling in de zorg (Wegiz), die de komende jaren verder worden uitgerold. 

Innovatie in de zorg: van pilots naar opschaling

Een belangrijke verschuiving in het akkoord is de nadruk op opschaalbaarheid. Waar zorginnovatie jarenlang bestond uit talloze pilots zonder structurele inbedding, legt de coalitie nu het accent op landelijke doorontwikkeling en duurzame financiering. De ambitie:

• Innovaties rond AI en digitale zorg moeten structureel bijdragen aan kwaliteit en toegankelijkheid.
• Belemmerende regelgeving reduceren, onder andere door jaarlijks vijfhonderd regels te schrappen.
• Meer ruimte voor publiek-private samenwerking, innovatieprogramma’s en een sterkere koppeling tussen onderwijs, onderzoek en praktijk.

Deze verschuiving van experimenteren naar implementeren is een belangrijke stap voor een sector die zoekt naar manieren om de zorgvraag op te vangen met minder mensen en meer technologie.

Gegevensuitwisseling als motor voor passende zorg

In het coalitieakkoord wordt gegevensuitwisseling niet uitgebreid benoemd, maar wel erkend als noodzakelijke randvoorwaarde voor efficiënte zorg, netwerkzorg en administratieve lastenverlichting. De uitvoeringsagenda wordt daarbij vooral gevormd door bestaande akkoorden en wetgeving. De volgende inhoudelijke thema’s vormen samen de basis voor het zorgbeleid voor de komende jaren:

1. Interoperabiliteit wordt randvoorwaarde 
   Systemen moeten beter op elkaar aansluiten, zowel binnen organisaties als domeinoverstijgend. Dit is een logisch vervolg op de Wegiz en de ontwikkeling van het gezondheidsinformatiestelsel.
   
2. Versnellen van gegevensuitwisseling binnen wettelijke en programmatische kaders
   De uitvoering van de Wegiz en de regionale en landelijke afspraken uit de zorgakkoorden vormen de kern van de versnelling. Niet door nieuwe ambities in het akkoord, maar doordat deze kaders worden voortgezet en versterkt.
   
3. Datagedreven zorg op basis van bestaande kaders (IZA, GALA, EHDS, etc.) Het akkoord geeft hiervoor geen nieuwe richting, maar de doorlopende programma’s stimuleren secundair datagebruik voor kwaliteitsverbetering, onderzoek, domeinoverstijgende samenwerking en beleidsvorming binnen strikte privacy- en beveiligingskaders.

Een realistisch maar ambitieus perspectief

Hoewel het coalitieakkoord ambitieuze doelen formuleert, waarschuwt het kabinet dat uitvoering niet vanzelf gaat. Er is krapte op de arbeidsmarkt, financiering moet zorgvuldig worden afgewogen en brede parlementaire steun ontbreekt nog. Toch is de toon anders dan in eerdere akkoorden: digitalisering wordt niet langer als technische aangelegenheid gezien, maar als strategische voorwaarde om de zorg toegankelijk en toekomstbestendig te houden. Deze benadering biedt kansen voor zorgaanbieders, regio’s en ketenpartners om samen digitale transformatie te versnellen.