Nabetaling ALO-kop: Gevolgen voor de bijstand

Wat is er veranderd? 

Voorheen kregen bepaalde groepen (inwoners met een vermiste partner, vluchtelingen met een nareizende partner of gehuwden met een partner in detentie) geen ALO-kop van de Dienst Toeslagen. Gemeenten waren op basis van rechtspraak verplicht dit gemis op te vangen door de bijstandsnorm te verhogen. 

Sinds 1 januari vallen deze groepen onder voorwaarden wel onder de toeslagregeling. De Dienst Toeslagen heeft in april aan circa 620 alleenstaande ouders een nabetaling uitgekeerd van ongeveer € 900 (met terugwerkende kracht over januari tot en met maart). In de brief van Dienst Toeslagen staat dat de gemeente contact opneemt met de inwoner als de ALO-kop gevolgen heeft voor de bijstandsuitkering. Inwoners zullen zich hierdoor niet snel zelf melden bij de gemeente. Het is daarom noodzakelijk dat de gemeente proactief onderzoek doet naar de inwoners die de extra gemeentelijke bijstandsopslag ontvangen.

Gevolgen voor de gemeente 

Voor gemeenten betekent dit het volgende:

• Stopzetten: De extra ophoging van de bijstand kan per direct worden stopgezet.
• Terugvorderen: De gemeente is bevoegd (op grond van art. 58 Participatiewet) om de te veel betaalde bijstand over de periode vanaf 1 januari 2026 terug te vorderen. VNG en Divosa hebben hun leden opgeroepen om terughoudend te zijn met het terugvorderen van de extra bijstandsopslag. Dit vanwege de samenloop van regelingen en het ontbreken van volledige informatievoorziening richting inwoners.

Advies voor de gemeente 

Helaas is het niet mogelijk om gemeenten via gegevensdeling te informeren over welke bijstandsgerechtigden binnen hun bestand een nabetaling ontvangen. Om onverschuldigde betalingen te beperken, kan de gemeente:

1. Inventariseren: Breng – waar mogelijk - in kaart welke inwoners momenteel een verhoogde bijstandsnorm ontvangen vanwege het ontbreken van de ALO-kop.
2. Controleren: Vraag bij deze inwoners na of zij inderdaad een beschikking van de Dienst Toeslagen hebben ontvangen.
3. Aanpassen: Stop de verhoging waar mogelijk en maak een afweging met betrekking tot de terugvordering van de vanaf januari onverschuldigd betaalde bijstand.

Let op: Als gemeenten bij inwoners een verschil zien tussen de toeslag- en bijstandswetgeving, dan blijft de extra bijstandsopslag nog steeds noodzakelijk.