Decentralisatie Sociaal Domein

De eerste resultaten

Nu de decentralisatie sociaal domein voltooid is, lijkt de bureaucratie sterk toegenomen te zijn, zijn er meer schotten in de financiering gekomen en de budgetten fors gekrompen, dit terwijl de vraag naar zorg en ondersteuning door cliënten en burgers om gezonder en gelukkiger te leven juist gestegen is.

Mediahype

In de media leek het in 2016 een heksenjacht te zijn op zorginstellingen die (te) ondernemend zijn en gemeenten die in 2015 geld overhielden op de budgetten sociaal domein werden beschuldigd van onderbesteding. Ten onrechte, want het eerste echte jaar waarover adequate informatie gegenereerd kan worden is 2016; 2015 was namelijk een overgangsjaar met extra budgetten voor gemeenten, bedoeld voor de transitie.

Zorgvraag vs beschikbaar budget

Meer en meer komt nu dus ook in de media naar voren dat verscheidene gemeenten niet meer uitkomen met hun budgetten. Er blijken veel meer burgers met behoefte aan ondersteuning gevonden te worden dan eerder verwacht. Het aantal dak- en thuislozen, verslaafden en mensen met hoge schulden is fors gestegen, jeugdzorg blijkt veel complexer en duurder dan verwacht en burgers zijn eenzamer dan ooit..

Hoe nu verder?

Is dit nu het gevolg van 15 jaar economische crisis (2001-2016) en de ingezette individualisering uit de jaren ’90, gecombineerd met de actieve houding van de massaal ingezette wijkteams? Zo ja, hoe buigen we deze trend om? Gaan we investeren in gezond en gelukkig Nederland, waar de uitgaven nu gedaan moeten worden om pas over over een jaar of 15 resultaat te zien zijn of komen de wachtlijsten terug om tekorten terug te dringen?

De vraag is hoe gemeenten (en verzekeraars) met de bestaande middelen komen tot het behalen van het maatschappelijke doel: meedoen voor iedereen, boven de dominante aandacht voor het budgettaire kader (en ja, dat is ook belangrijk). Met een andere visie en creativiteit is het mogelijk om zowel het maatschappelijke doel te behalen binnen de budgettaire kaders.